Het probleem dat iedereen herkent (maar niemand echt oplost)
Home Assistant is fantastisch. Echt.
Maar zodra je iets verder kijkt dan je slimme lampen en sensoren, begint het te wringen.
Want wat gebeurt er met:
- je NAS?
- je switches?
- je access points?
- die ene Raspberry Pi die “ergens” nog draait?
- IoT-apparaten die nét buiten Home Assistant vallen?
Juist. Die verdwijnen een beetje in de mist.
Je merkt pas dat er iets mis is als:
- je netwerk traag wordt
- iets “ineens” offline is
- of nog erger… helemaal niemand het doorheeft
En dat was precies het punt waarop ik dacht:
dit moet slimmer kunnen.
Waarom bestaande tools niet voldeden
Er zijn genoeg monitoringtools. Echt genoeg.
Maar allemaal hadden ze één of meerdere van deze problemen:
- Te zwaar (complete enterprise monitoring suites)
- Te complex (meer tijd kwijt aan config dan aan inzicht)
- Geen goede Home Assistant integratie
- Niet gebouwd voor een homelab / MKB setup
- Of simpelweg: overkill
Ik zocht iets wat:
- lichtgewicht is
- self-hosted draait
- direct inzicht geeft
- en perfect samenwerkt met Home Assistant
En toen kwam de conclusie die je eigenlijk al zag aankomen:
Dan bouwen we het gewoon zelf.
Samen bouwen met Claude
Voor dit project ben ik samen met Claude aan de slag gegaan om een tool te ontwikkelen die precies doet wat ik miste.
De basisprompt was simpel maar krachtig:
bouw een complete, productieklare netwerkmonitor die draait op Ubuntu Server.
Daaruit is ontstaan:
🚀 VUN-IOTNetworkMonitor
Een self-hosted monitoringtool die:
- al je netwerkapparaten in de gaten houdt
- onafhankelijk werkt van Home Assistant
- maar er wél naadloos mee integreert
Wat maakt deze tool anders?
Het doel was niet “nog een monitoringtool”.
Het doel was:
👉 in één oogopslag zien of alles werkt — en direct actie kunnen nemen
🔍 Volledig overzicht in je dashboard
Geen gedoe, geen zoeken.
Per apparaat zie je:
- Online / offline status (met duidelijke kleuren)
- IP-adres
- Hostnaam (automatisch opgehaald waar mogelijk)
- Eigen naam en omschrijving
- Laatst gezien
- Laatste statuswijziging
- Open poorten
- Responstijd (latency)
Alles in één strak dashboard.
🧠 Slimme detectie van apparaten
Je hoeft niet alles handmatig toe te voegen.
De tool kan:
- IP-ranges scannen
- Nieuwe apparaten detecteren
- Ze in een “review lijst” zetten
Van daaruit voeg je ze met één klik toe.
📡 Monitoring die gewoon werkt
De kern is simpel (maar krachtig):
- Periodieke ping checks
- Instelbare intervallen
- Detectie van online/offline wijzigingen
- Historie van status
- Uptime berekeningen (dag/week/maand)
Geen magie. Gewoon betrouwbare monitoring.
🔌 Home Assistant integratie (de gamechanger)
Hier wordt het interessant.
De tool werkt los van Home Assistant, maar stuurt alles door via MQTT.
Per device krijg je:
- status (online/offline)
- IP-adres
- naam
- laatste wijziging
En dat betekent:
👉 Automatisch sensors in Home Assistant
👉 Automations op offline devices
👉 Meldingen waar je ze wilt
Bijvoorbeeld:
- NAS offline → push notificatie
- Switch down → alarm
- Camera weg → direct actie
🔔 Notificaties zoals jij ze wilt
Niet alleen Home Assistant.
Ondersteuning voor:
- Telegram
- Discord
- MQTT / webhooks
Dus of je nou een appje wilt of een Discord ping — het kan.
🛠️ Apparaten beheren zonder gedoe
Je kunt:
- apparaten toevoegen (IP of hostname)
- automatisch namen laten ophalen (DNS / mDNS)
- handmatig overschrijven
- omschrijvingen toevoegen
- werken met tags en groepen
Denk aan:
- “kritisch”
- “test”
- “IoT”
- “netwerk”
🌙 Design dat wél fijn werkt
Ook niet onbelangrijk.
- Light mode ☀️
- Dark mode 🌙
- Consistente UI
- Overzichtelijk dashboard
En ja — je voorkeur wordt gewoon opgeslagen.
📊 Inzicht met grafieken en rapportages
Voor de liefhebbers (en laten we eerlijk zijn, dat zijn we allemaal):
- uptime grafieken
- latency trends
- beschikbaarheid per device
Export naar:
- CSV
- JSON
🔐 Security en controle
Geen wilde scans over je netwerk.
- Scans alleen binnen toegestane ranges
- Authenticatie op de webinterface
- API met token-based security
- Veilige opslag van credentials
⚙️ Technisch onder de motorkap
Gebouwd met:
- Backend: FastAPI (Python)
- Frontend: modern web UI
- Database: SQLite (optioneel PostgreSQL)
- Draait op: Ubuntu Server
- Service: systemd (auto start)
Alles netjes gestructureerd en production-ready.
💡 Waarom dit project interessant is
Dit project gaat niet alleen over een tool.
Het laat zien dat:
- je met de juiste prompt + AI tooling extreem snel kunt bouwen
- je maatwerk kunt maken dat beter aansluit dan bestaande tools
- en dat integratie (zoals met Home Assistant) het verschil maakt
Waar dit naartoe gaat
De basis staat. Maar er zit nog genoeg in de pipeline:
- uitgebreidere dashboards
- betere visualisaties
- automatische device classificatie
- nog diepere Home Assistant integratie
- en mogelijk… een publieke release 👀
Conclusie
Als je serieus met Home Assistant en je netwerk bezig bent, dan wil je dit:
👉 zicht op alles
👉 controle over je devices
👉 direct weten wanneer iets stuk gaat
En vooral:
👉 niet afhankelijk zijn van één platform
VUN-IOTNetworkMonitor doet precies dat.
